Atelier Acht
Atelier Acht

- kunst en cultuur in Deventer -
- informatie en participatie -

Skip Navigation Links

Voorleestips

Op de website Poëzinema staan voorleesfilmpjes!

 

Voorleestips in categorieën

  waarom

Algemene voorleestips

Terug naar boven

voorlezen, waarom?

   

Voorlezen is gezellig en van groot belang voor de ontwikkeling van kinderen. Met zingen, vertellen of voorlezen wordt spelenderwijs het gevoel voor taal ontwikkeld.

Geleidelijk wordt de wereld groter waarbij fantasie en gevoel voor humor zich ontwikkelen.

Het ontwikkelen van fantasie en gevoel voor humor is van grote waarde voor de algehele ontwikkeling van uw kind. Peuters en kleuters maken geen onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid. Zij denken animistisch en herkennen dieren en dingen als mensen. Ze vinden het niet vreemd dat dieren en dingen kunnen praten zoals bijvoorbeeld in Waarom lig jij in mijn bedje?

Fantasie
Fantasie is niet het tegenovergestelde van de realiteit, maar een verrijking daarvan. Emoties zijn ingewikkelde verwerkingsprocessen van realiteit en fantasie. Daarom spelen in fantasieverhalen gevoelens en emoties een grote rol. In een goed verhaal staat fantasie niet los van de werkelijkheid maar laat juist de verbinding zien. Fantasie is een middel om het onbekende te verkennen en te begrijpen. Voorbeeld: Appelmoes van Klaas Verplancke. en Max en de maximonsters.

Humor
Humor werkt bevrijdend en helpt angsten en problemen te overwinnen. Fantasie is een sleutelbegrip bij humor. Het is de verbeelding waarmee kinderen er in slagen creatief en weerbaar met de werkelijkheid om te gaan. Gevoel voor humor moet groeien en dat begint al als baby met hand- en kiekeboespelletjes en rijmpjes. Peuters en kleuters vinden het leuk om opzettelijk iets verkeerd te zeggen of nonsensrijmwoorden op gewone woorden te roepen. Ook de grap van het verbodene spreekt ze aan. Voorbeeld Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft

Spelen met klank, rijm en ritme legt niet alleen de basis voor de taalontwikkeling, maar draagt stevig bij aan de emotionele-, sociale- en culturele ontwikkeling van uw kind. Geniet samen van de versjes van Hans en Monique Hagen

Het is bekend dat een vroege kennismaking met boekjes het latere lezen stimuleert. Net als voorlezen tijdens vaste rituelen en net als plaatjes aanwijzen, benoemen en er samen over praten. Vroeg beginnen heeft een levenslang effect.

Met het spelen van woord- en letterspelletjes ontdekken kinderen dat woorden uit verschillende klanken bestaan. Deze vaardigheid is nodig om te leren lezen. Kinderen in groep 2 zijn in deze periode in staat rijmpjes op te zeggen en te verzinnen. Als dat niet lukt, is het de hoogste tijd voor een effectieve leesbegeleiding.

Voorlezen maakt kinderen vertrouwd met allerlei soorten verhalen en verhaalpatronen.

Bij kinderen die het leren lezen als moeilijk en lastig ervaren, is voorlezen belangrijk zodat zij de associatie, dat lezen leuk is, behouden en dus gemotiveerd blijven om te willen leren lezen.

Zit uw kind in groep 3 en gaat dat goed dan is na de kerst het zelf lezen begonnen. Omdat het om korte en eenvoudige zinnen gaat is het belangrijk wel voor te blijven lezen. Daarmee wordt de afstand tussen wat uw kind (technisch) aankan en de verrijkende inhoud en vorm van voorleesverhalen overbrugd.

Terug naar boven

waar en wanneer?

WaarLees het boek voor op een rustige plek en op een gezellig moment van de dag. Dat hoeft niet alleen voor het slapen gaan te zijn.

Wat is de beste plek om voor te lezen? Er zijn veel plekken waar het heerlijk is om een verhaaltje of versje voor te lezen: thuis, op de bedrand, op de bank, op de grond, op kussens of aan tafel. Onderweg, in de trein of in de auto. In de wachtkamer van de dokter, het consultatiebureau of in het park.

Terug naar boven

hoe?

Voor het voorlezen: lees de titel van het boek voor en praat met uw kind over de voorkant van het boek. Door de omslag samen te bekijken, kunt u samen bedenken waar het boek over zou kunnen gaan. Uw kind wordt vanzelf nieuwsgierig naar het verhaal.

Misschien zijn er in huis voorwerpen die passen bij het boek? Pak ze erbij! Met een pop of knuffel die lijkt op één van de hoofdpersonen in het verhaal, kunt u het verhaal ‘naspelen’. Als u dat regelmatig doet, ziet een kind steeds beter hoe verhalen ‘in elkaar zitten’. Bijvoorbeeld bij Ik wil die van Imme Dros passen rode schoenen die voor het voorlezen bekeken en besproken worden. Bijvoorbeeld: - hoe maak je de schoenen dicht? Welke maat zou het zijn? Zouden die schoenen je passen? Wat gebeurt er als je schoenen aan doet die te klein zijn? Wat gebeurt er als je schoenen aan doet die te groot zijn? Hoe weet je nu welke schoenen goed voor je zijn?

Kinderen houden van rituelen: zo doen wij dat altijd! Een dagelijks voorleesritueel op een vertrouwd moment en op een knusse vaste plek maakt voorlezen tot een gezellige tijd waarin u samen kunt kijken, luisteren, praten, zingen en lachen.

Spreek duidelijk en maak gebruik van de mogelijkheden: hard en zacht; snel en langzaam; hoog en laag en leg klemtonen op woorden en woorddelen.

Maak het verhaal levendig door bij het voorlezen ondersteunende geluiden te maken zoals het brullen van een leeuw en het gapen bij vermoeidheid.

Maak bewegingen en vraag uw kind om iets (voor) te doen. Bijvoorbeeld bij een grote beer in het verhaal een breed armgebaar. Of bij een piepklein muisje met duim en wijsvinger het formaat laten zien en dan met een iets hogere stem: 'Zo'n klein muisje'

Maak gebruik van gezichtsuitdrukkingen. Pas echter elke vorm van expressie met mate toe. Het moet geen toneelstuk worden.

Oogcontact met uw kind kan de spanning opvoeren en de betrokkenheid vergroten.

Moedig uw kind aan om iets te zeggen tijdens het voorlezen. Het gaat er om dat uw kind praat n.a.v. het verhaal waardoor er meer verhaalbegrip ontstaat en de woordenschat toeneemt.

Vraag op spannende momenten aan uw kind hoe het verhaal verder zou kunnen gaan. Door te overwegen wat er allemaal kan gebeuren, denken kinderen goed na. Hierdoor leren ze in hun dagelijks leven ook beter naar oplossingen zoeken.

Jonge kinderen willen vaak hetzelfde boek nog een keer en nog een keer. Dat is niet saai (voor u) als u er elke keer andere attributen en gesprekjes bij verzint. Bij Ik wil die bijvoorbeeld bieden een spiegel, een ontbijtbordje, een voetenbadje of een schoenendoos nieuwe gespreksstof.

Kijk samen met uw kind naar Sesamstraat nieuws en praat daar over zodat de gebeurtenissen beter begrepen worden. Kijk daarna ook nog eens naar Fiet wil rennen en maak samen een wandeling in de storm of zing het liedje van Erik van Os.

Voorlezen, samen spelletjes doen, liedjes zingen, avonturen beleven en daar samen over praten is heel goed. Kromme woorden of zinnen hoeft u niet te verbeteren. Beter is het om te herhalen wat het kind gezegd heeft maar dan op de goede manier zodat het niet als fout wordt ervaren.

Terug naar boven

wat?

Een boek kiezen is soms lastig. Welk boek past nu bij uw kind? Denk eens aan gebeurtenissen die nu actueel zijn voor uw kind zoals zindelijk worden of zelf naar de wc gaan, naar de dokter, naar de winkel, zwemles en zo voort. In de bibliotheek vindt u boeken op thema. Over alle kindergebeurtenissen zijn boeken. Hieronder een voorbeeld.

Een logeerpartij voorbereiden:
Leg kleden of lappen over de tafel en laat ze tot op de grond hangen. Maak van een doos een boekenkastje en leg een matrasje in het huisje en de logeerplek is klaar. Voor te lezen boeken: Hoera ik ga logeren van Marianne Busser of Dribbel gaat logeren van Eric Hill. De logeerpartij van Liselotje op rijm is ook heel aantrekkelijk.

Nog meer logeertips.

Wat maakt een boek tot goed voorleesboek? Hoofdstukken moeten niet te lang zijn en een afgerond geheel vormen. Het hoofdstuk moet zo eindigen dat met spanning naar het vervolg word uitgekeken. Het verhaal moet een duidelijke structuur hebben, uitnodigen tot meedenken, -voelen en -beleven en humor mag niet ontbreken.

Let er op of de tekst goed in het gehoor ligt en de zinnen niet te lang zijn. Er moet variatie zijn in woordgebruik. Het taalgebruik moet klankrijk en beeldrijk zijn zodat kinderen zich een voorstelling van het verhaal kunnen maken.

Veel verhalen spelen in op het vermogen van peuters en kleuters om te-doen-alsof waarmee ze enerzijds hun kennis van de werkelijkheid op de proef stellen en anderzijds hun belevingswereld groter maken dan de dagelijkse leefwereld. Neem bijvoorbeeld de boeken van Kleine Ezel van Rindert Kromhout en Annemarie van Haeringen.

Als u soms aarzelt of het boek te moeilijk of te gemakkelijk is, helpt het om te beseffen dat een boek net een beetje te moeilijk mag zijn. Door het meerdere keren voor te lezen en daar samen over te praten, is de kans groot dat het verhaal steeds meer gaat boeien.

Uw kind kan gratis lid worden van de bibliotheek. U zult merken dat uw kind al heel snel eigen voorkeuren heeft en deze kenbaar maakt door het boek zelf te pakken.

Een eigen boekenplankje stimuleert 'lezen' en voorlezen. Uw kind kan zelf een boek pakken en om voorlezen vragen. Op www.boekstart.nl staan maandelijks kortingsbonnen voor de boekhandel.

Zoek altijd boeken die u zelf leuk vindt!

Meer tips? Schakel Atelier Acht in voor advies: www.atelieracht.nl

Ga naar de bibliotheek en haal het boek De magie van het voorlezen van Wilma van der Pennen. Dit boek staat vol wetenswaardigheden over het hoe en waarom van het voorlezen. Met boekentips, onderverdeeld naar leeftijd en genre.

Kijk op www.boekstart.nl naar de verschillende ontwikkelingsfasen en zie welke boeken geschikt zijn voor baby’s vanaf twee maanden tot peuters van vier jaar.

Terug naar boven

Verder naar meer tips...